Sesafuduka thina apho

Akukho nto inqabe njengothando kwimihla esiphila kuyo. Eli gama lithi uthando linobunzulu obungaphaya kunokuba silisebenzisa, lithetha intembeko, ulwamkelwano nobunye.

Mhlawumbi ndiyaphazama, kodwa ukho umntu ongathanda umntu angenakuthembela kuye? Masithi mhlawumbi ngokubona kwakho ngenene ukhona, kodwa akungebi uthanda nje into ethile ngaloo mntu athi uyamthanda.

Ndibuza ke kuba ndiqonda ubumbaxa bengxoxo enokulandela lo mba ndiwuxhokonxayo kungoku. Kum-Afrika ofana nam nawe, okhule esiva amabali angomendeselwano – apho iintombi bezithwalwa, uyokuziva zibe liqela izimvo zabantu abamitshato yabo ivele ngokuthwalwa.

Omnye uyokuxelela ukuba akukho nto iluthando, umntu ufunda ukumthanda nje kuphela. Mhlawumbi ke olu luvo lungaphikiswa ngempumelelo ngabo bathi umntu umthanda ngokuchukunyiswa yimizwa ethile ngaye, yohluke ke le mbono kwabo bathanda okuthile ngomntu lowo.

Yima, ikhona na into yokuthanda umntu ungakhethi okuthile ngaye? Ndiyawujula nje lo mbuzo ndinganyeke kugxeka ezi nkalo zingentl’ apha.

Kambe ayebophelekile amantombi ngexesha langaphambili kuba yayiba lihlazo into yokuzibika emfaneni icela uthando. Zajika mntakamama izinto kwixesha lethu.

Awangoku amantombi abona ukuba angatshonelwa ngamalanga elindele ukuba umfana azithethele. Yinto eyenze yanguqhelekile into yokungamothuki umntu obhinqileyo ezibika endodeni. Hamba minyaka! Andithi bekuyizolo oku siyibona ilihlazo loo nto?

Incwadi ethi, Uthando Lunzima yinovelana eyabhalwa nguHope Dube neyapapashwa phaya ngomnyaka ka2007 ngabakwaHeinemann Publishers.

Kule ncwadi uZami uzibona exakene nokungakwazi ukuxelela uNjongo indlela amthanda ngayo. Mhlawumbi ke uZami lo leli qela liseneentloni nelibambe esiya sidima sobuntombi sakudala. Isasebenza na kanene loo nto?

Nokuba ke kungathi kanti ayisebenzi, ukuzithoba isidima yindlela engabonwa ngayo le meko xa lowo ubuzibhekisela kuye engasamkeli eso sicelo sakho. Uthini ke ukungabimanyonywana usazi nje ukuba lowo umthandayo akukho nto ithi thiki ngawe kuye!

Kona eli nenekazi lalimthanda lingaziva lo mfana ungumqeshi walo. Noko uZami wayekhe angakuqondi ukwenza kukaNjongo, wayesithi akumjonga ambone engummangaliso womntu.

Ithiwani ke le nto yalo mthetho ungazanga wamiselwa bani wokuzicelela uthando emntwini omthandayo? Asikokubopheleleka na ukungakwazi ukuthi, ndiyakuthanda kuba lowo ubhekisa kuye eyindoda?

Liqhina elilushica ke eli neliqamangele amanenekazi eli lizwe lakowethu. Intlalo yethu yayamkela de yanga lilungelo lendoda ukuba yiyo ecela uthando, ke xa ingekatsho yona wena ungowasetyhini libala! Yho, hayi inene! Safuduka apho thina, esizenzayo zezeli xesha ledemokhrasi.

Abe ayesilwela ntoni laa makhosikazi ngo1956 xa singazikuzikhulula kwesi sisinga?

UZami umonde wakhe wamsebenzela kuba uNjongo noko wayezenza ongamboneli kumthanda nje uZami, naye wayemthanda gqibi, kunjalonje ekholisekile nguye.

Ukuphakama kwengqondo yale ntokazi yamenza uNjongo akabhekabheka xa efuna umfazi.

Uthi ukuba wayezicelele ngokwakhe uthando uZami ngeyade yafikelela emtshatweni na le yesi sibini?

Zifundeleni ngokwenu mawethu iincwadi zenu, isiXhosa senu. Ndimkile!

Owenu kusiba noncwadi lwesiXhosa!